اقيانوسها و هوا و . . . كه نسبت يك كتاب صد ميليون صفحه‌اى با ميلياردها كلمات و حروفش به آنها از نسبت يك به صدها ميليارد و باز هم صدها ميليارد كمتر است ، بپذيريم كه بدون ارادهء خالق عليم مدبّر به وجود آمده است ؟ يقيناً عقل اين احتمال را نمىدهد . اگر كسى بخواهد اين موضوع را بروشنى درك كند هر يك از كائنات را كه مىخواهد در نظر بگيرد و روى بخشى از آن مطالعه و بررسى كند ، مثلًا انسان را در نظر بگيرد و روى چشم يا گوش يا حسّ لامسه يا مغز يا خون و رابطهء همان قسمت با ساير قسمتهاى بدن او مطالعه كند ، تا بفهمد كه حظّ و بهرهء تصادف و احتمال آن در همين يك قسمت كوچك جسم خودش از احتمال تصادف در پيدايش آن كتاب يك ميليون صفحه‌اى بقدرى كمتر است كه از حدّ تصور خارج مىباشد و ساختمان يك كارخانهء چشم و بينايى يا گوش و شنوايى با آن همه شرايط و انتظام و ارتباط با عالم خارج مثل نور و هوا و غذا و آب ، نمىتواند بر تصادف حمل شود . حال اگر كسى بتواند اين مطالعه را روى دندان و دهان و جهاز هاضمه و قوّهء توليد مثل و جنين و حيوانات و ستارگان و كهكشانها و ساير كائنات تكرار نمايد ، هرگز عمرش به آن وفا نمىكند و ناگزير تمام شَراشِر و ذرّات وجودش پر از ايمان مىشود و بىاختيار صدايش بلند مىگردد كه : « اشهد انّ السّموات و الارض و ما فيها من صنوف الحيوان و النّبات و الاشجار و الاحجار و النّجوم و الكواكب آيات تدلّ على وحدانيّته و انّ الاشجار دفاتر سطرت على اوراقها ادلّة وجوده و البحار كلّها قطرة من بحر كرمه و جوده و انّ جميع ما في الكون ناطق بتسبيحه و مجده و ان من شيء الّا يسبّح بحمده » . برهان عنايت و قصد از واضح‌ترين دلايل وجود خدا ، عنايت و قصدى است كه در آفرينش